Lesideeën voor buiten leren in het basisonderwijs

Hieronder vind je een heleboel ideeën om je leerlingen buiten te laten leren. Zijn je leerlingen niet op school? Ook thuis kunnen ze heel wat plezierige en leerrijke buitenopdrachten doen.

Soorten buitenopdrachten

MOS onderscheidt 4 soorten buitenopdrachten:

vraagtekenfilosoferen: geef je leerlingen een filosofische vraag en ga op zoek naar antwoorden. 
>> Lees meer over filosoferen in het basisonderwijs
>> Didactische tip: Maak bij de filosofische vraag die jij uitkoos een fiche met extra bijvragen, zodat je een goed gesprek kunt aangaan met de leerlingen.
 

oog met pupilwaarnemen en benoemen: de natuur ontwaakt. Er is heel wat te zien daarbuiten! Waarnemen doe je met verschillende zintuigen: kijk, proef, luister, ruik en voel.
>> Lees meer over waarnemingen doen
>> Gebruik hulpmiddeltjes en truukjes om beter waar te nemen (bv. een loep of verrekijker gebruiken om beter te kijken, je ogen sluiten om beter te horen of te voelen, over een blaadje wrijven om het beter te ruiken,  ...).


vergrootglasonderzoeken en vergelijken: onderzoeken gebeurt in verschillende stappen:

  • Wat wil je weten? (onderzoeksvraag)
  • Wat veronderstel je? (hypothese)
  • Hoe ga je te werk? (methode)
  • Wat heb je nodig? (materiaal)
  • Wat neem je waar? (resultaten)
  • Wat is je conclusie? (conclusie)
     

puzzelstukjeuitdagen en actie ondernemen:
zorg voor een meerwaarde voor jezelf en de ander en de natuur. Daag je leerkracht, familie of vrienden uit!

Bomen, planten, kruiden en groenten

oog met pupilHoe voelt, ruikt een groente? Verzamel groenten die de leerlingen in huis hebben of in de buurt van de school vinden. Laat de leerlingen zich blinddoeken. Scholtel hen een groente voor. Laat hen deze beschrijven: hoe voelt deze groente: ruw, glad, zacht, hard,…?  Hoe ruikt het?  Kan je de groente herkennen aan de geur zonder te voelen? Snijd de groente in twee zodat de leerlingen goed kunnen ruiken. Laat de leerlingen nadien noteren  welke groenten  ze geraden hebben en laat hen beschrijven hoe deze voelde en rook. 

oog met pupilGa eens een kijkje nemen in de schoolmoestuin. Neem papier, pen en een meetlat mee. Noteer per week wat er groeit. Staan er nog wintergroenten in? Welke? Staat er rabarber  en komt hij al boven de grond piepen? Hoe hoog staat hij al?

vergrootglasWelk plekje in de schooltuin is geschikt voor een moestuin? Onderzoek de bodem aan de hand van de kneedproef. En welk plekje heeft de juiste lichtinval?
>> Ga de beste staanplaats na met Velt

puzzelstukjeKies een boom op school of in de buurt van de school. Kan jij de hoogte van deze boom meten?
>> Maak een boomhoogtemeter en noteer de hoogte in een staafgrafiek

oog met pupilPlukfruit wat is dat? Naast groenten staan er vaak ook bessenstruiken in een moestuin. Noteer welke bessen jij het liefste eet.  Staan deze planten in de schooltuin of in de buurt van de school? Welke planten heb je gevonden? Frambozen, rode bessen,…? Hoe zien deze planten er nu uit? Wat is er veranderd na een week? Beschrijf dit in woorden of met een tekening.

puzzelstukjeMaak zeep en andere knutsels met klimop.
>> Dowload de fiche 'Klimop knutsels' van NatuurWijs

puzzelstukjeBotanisch stoepkrijten
Uitdaging 1: er zitten overal stoepplantjes verstopt in de schoolstraat: tussen de stoeptegels, op muren, aan de rand van huizen. Ontdek over welk plantje het gaat en schrijf de naam er op een leuke manier bij!
Uitdaging 2: verwerk het plantje in een mooie stoeptekening.
Uitdaging 3: schrijf de plantnaam er als droodle bij en laat andere voorbijgangers je raadsel oplossen.

>> Download de poster met stoepplantjes van Hortus Botanicus en zet ze in de schijnwerpers
>>Met Google vind je allerlei leuke voorbeelden van botanisch stoepkrijten

puzzelstukjeDe juiste geur bij het juiste kruid! Pluk enkele kruiden uit de schooltuin of uit een kruidenpot. Laat de leerlingen geblinddoekt ruiken aan elk kruid, herkennen ze die? Laat hen op zoek gaan in de schooltuin om het kruid terug te vinden.

vraagtekenVanaf wanneer is een kruid onkruid?

puzzelstukjeLaat ze kiemen! Pompoen, courgetten of bonen kan je sneller laten voorkiemen op keukenpapier. Test het uit en noteer op een tabel dag na dag je waarnemingen. Na hoeveel dagen is het  zaad beginnen  kiemen? Kiemen ze allemaal gelijktijdig? Hoe lang duurt het vooraleer de eerste kiemblaadjes verschijnen?
>> Volg de tuintip van Sjef en leer hoe je bonen zaait op keukenpapier

vraagtekenZou een tomaat het leuk vinden om blauw te zijn? Of zou een courgette net zo goed rood willen zijn?

oog met pupilToverknoppen?! Staan er in de schooltuin of schoolstraat nog bomen of struiken niet in blad? Waar zit dat blad nu? Knip een klein takje met knoppen af. Pruts zo'n knop heel voorzichtig open en leg de onderdelen op een blad. Bekijk het  met een vergrootglas. Is het een knop van een bloem of een blad?
>> Download de fiche 'Toverknoppen' van NatuurWijs

puzzelstukjeBrandnetelsoep: superlekker!
>> Volg het recept in de leerkrachtenbundel van Velt. 
Je vindt hierin ook achtergrondinfo terug over de brandnetel, de paardebloem en het madeliefje.

oog met pupilWelke kruiden komen in de schooltuin al boven piepen? Noteer de naam van het kruid. Welke vorm heeft het blad van het kruid? een lang sprietje, rond blad, gekroesd krullig blad, fijne langwerpige blaadjes op houtige stengel, gekarteld en met een opvallende nerfstructuur, smalle speervormige blaadjes, ...?
>> Ga aan de slag met de fiches van Bell'aroma

vraagtekenKan een bloemkool denken?

vergrootglasKies een kruid uit de schooltuin of de wegberm. Meet met een lat hoe hoog het kruid nu staat. Herhaal dit elke dag. Hoeveel cm of mm groeit deze plant per dag?

puzzelstukjeTakjesspel. Verdeel de klas in groepjes. Duid per groep een spelbegeleider aan. Elk lid van de groep zoekt een takje.  Ieder betast het takje zeer goed. De spelbegeleider zamelt de takjes in. De groepsleden gaan in een kring staan met de handen op de rug. De spelbegeleider deelt de takjes uit en de takjes gaan rond. Wie herkent zijn takje op de tast?

oog met pupilBestudeer een boom met al je zintuigen ter inspiratie voor een gedicht.
>> Download de fiche 'Poetree' van Learning Through Landscapes (in het Engels)

vergrootglasBomen veranderen nu heel snel. Breng dit in beeld a.h.v. een fotocollage of leg de groei vast in een timelapsefilmpje door elke dag een foto van dezelfde boom te nemen.
>> Gebruik hiervoor de GrowApp en help wetenschappers (binnenkort ook in het Nederlands)

Bloemen en bijen: een dankbare combinatie

puzzelstukje Draag je steentje bij aan de natuur en leer spelenderwijs meer over de bij en een bij-vriendelijke omgeving. Tussen de 28 inspiratiefiches van Week van de Bij vind je vast iets dat bij jou of je school past.
>> Bekijk de 'Inspiratiefiches Plan Bij' en laat het zoemen!

puzzelstukjeLaat de leerlingen een filmpje van een halve minuut maken waarin  ze je uitdagen om een les te geven over bloemen. Waarover zou die les volgens hen moeten gaan? Waarover zouden de kinderen in de klas moeten bijleren?

oog met pupilHeb je een bijenhotel in de schooltuin of staat er een in het nabijgelegen park? Neem er eens een kijkje. Zie je er bijtjes rondvliegen? Wat doen ze precies? Hoeveel zie je er rondvliegen? Hoeveel gaatjes zijn dicht? Neem een foto. Keer na twee dagen terug en neem terug een foto. Zie je een verschil? 
>> Met de zoekkaart 'Bezoekers van het Bijenhotel' van KNNV kan je de verschillende hotelgasten identificeren
>> Gluur binnen bij een metselbij en zie hoe ze een eitje legt
>> Ook bij Staf Coppens zijn bijen welkom. Kijk welke bijen hij in zijn tuin over de vloer krijgt

puzzelstukjeZing het lied 'Red de bij' van Kinderen voor Kinderen.
>> Bekijk het filmpje en de liedjestekst

puzzelstukjeLaat de leerlingen hun eigen bloemenmemory maken! Pluk een bloem, maak er een foto van. Haal de bloem uit elkaar en leg de verschillende onderdelen op een creatieve manier op een vel papier en neem opnieuw een foto. Doe dit voor verschillende bloemen.
Raden de klasgenoten welke bloem bij welke creatie hoort?

vraagtekenIs een bloem slim?

puzzelstukjeBloementocht door de straat. Trek met een heleboel kleurpotloden de straat op. Vind je een bloem die bij je kleur past? Teken ze.
>> Download de fiche 'Kleurtjes' van NatuurWijs.

oog met pupilHoeveel verschillende bloemen tel je in de schooltuin, in jouw straat of park in de buurt? Herken je de bloemen? Schrijf de naam op van de bloemen die je gezien hebt. Welke kleur hebben ze? Geuren ze? Groeien  ze aan een boom, struik of rechtreeks uit de grond?
Maak een gedetailleerde tekening van twee verschillende bloemen en benoem de verschillen op de tekening.

vergrootglasWat gebeurt er met een madeliefje als je het een dag in een glas water zet met kleurstof (bv. inkt) in?
>> Ontdek deze activiteit en nog vele andere in dit lesmateriaal van Velt

puzzelstukjeZoek met je klas op hoe je meer bloemen in de wegberm kan krijgen en stuur je onderzoek op naar de milieudienst van je gemeente.

oog met pupilVan bloesemknopje tot fruit.  Welke fruitsoort is het eerst plukrijp? De appel, de peer of de kers?
>> Volg de live-beelden van de Bloesemfluisteraar van Vlaams-Brabant

puzzelstukjeMaak een bloemenzoektocht in je schooltuin en deel die met je klasgenoten. Je kan dit ook doen in de schoolstraat en  deze met de buren van de school delen. Kunnen zij deze bloemen ook vinden? Ook leuk in je tuin met je huisgenoten.

oog met pupilWelke bloem komt op dit moment het meest voor? Dat wordt het bloemetje van de maand. Hoe ziet de bloem er van dichtbij uit? Ruikt de bloem lekker? Wat voor kleuren heeft de bloem? Wat voor blaadjes en steeltje heeft hij? Hoeveel kroonblaadjes? Wat kun je nog meer aan de bloem ontdekken? Waar groeit hij? Zit er stuifmeel op dat afgeeft aan je vinger? Vliegen er insecten rond het bloemetje? Hoe zou dat komen?
>> Download de fiche 'Bloemetje van de maand' van NatuurWijs

vraagtekenWat zou er gebeuren als bijen niet konden zoemen?

oog met pupilStaan er tulpen in de schooltuin of in het parkje in de buurt? Hoe hoog staan deze nu? Geen tulp in de tuin of in de buurt? Misschien vind je een tulp of narcis in pot uit de winkel die nog niet helemaal uitgekomen is? Meet elke dag dezelfde bloem. Hoe snel groeit deze bloem? Staat ze reeds in bloei, hoe lang blijft ze bloeien? Wat merk je op?

puzzelstukjeMaak een ketting van madeliefjes. Hoeveel bloemblaadjes telt een madeliefje? Hebben ze  er allemaal evenveel?

puzzelstukjeHelp de bij aan voedsel en maak zaadbommen. De kleurexplosie krijg je er gratis bij!
>> Volg de duidelijke instructies van Nederland Zoemt

oog met pupilMetselbijen metselen gaatjes dicht. Laat de leerlingen op zoel gaan naar een dichtgemetseld gaatje in de schooltuin? Zelfgemaakte insectenhotels, met holle stengels en houtblokken met gaten vinden ze geweldig maar ook  gaten in muren hebben veel succes. Van maart tot half mei  is de gehoornde metselbij met zijn rossig achterlijfje volop actief. In april komt de rosse metselbij uit zijn nest.
>> Lees alles over de gehoornde metselbij op de website van Natuurpunt
>> Kijk hoe twee gehoornde metselbijen uitvliegen

puzzelstukje Maak een bijenhotel voor de solitaire bijen in de schooltuin of op je terras.
>> Volg het stappenplan van BuitenlevenGevoel
>> Ga aan de slag met het instructieblad van Nederland ZOEMT

puzzelstukjeLukt het jou om een filmpje van een bij of hommel te maken, die ijverig van bloem tot bloem vliegt en zijn pootjes of buikje vol stuifmeel heeft hangen?

vergrootglasProbeer tekeningen of foto's te maken van de bijen die je ziet. Let op de typische kenmerken: kleur, veel haar, korte of lange voelsprieten, dik, dun, groot, klein, ... Kan je bepalen welke bijen het zijn?
>> Maak gebruik van de soortenfiches van Aculea, de wilde bijen- en wespenwerkgroep van Natuurpunt
>> Of gebruik de zoekkaart 'Wilde bijen in de tuin' van EIS-Nederland en KNNV
>> Of ga aan de slag met de Soortzoeker van Naturalis
>> Of gebruik de website van Dierenzoeker
>> Of download de Dierenzoeker app

vergrootglasZoek een paardenbloem in de schooltuin of in de buurt. Plaats een pot zonder gat over de paardenbloem. Ga na een week terug een kijkje nemen. Wat is er na een week veranderd? Hoe zou je dit verklaren? Maak een tekening van de paardebloem voor en nadat je de pot erover plaatste.
Welk kleur sap heeft een paardenbloem? Opgelet! Het sap maakt blijvende plekken op kleding.
Graaf eens een paardebloem uit . Hoe diep gaat de wortel van een paardenbloem?
>> Download de leerlingen- en leerkrachtenbundel van Velt over onkruiden.

vraagtekenKan je praten met een bloem?

Wat vliegt er nog door de lucht?

oog met pupilOp insectensafari. Trek naar buiten en fotografeer 10 verschillende insecten. Kan je ze ook herkennen? Zoek op welke insecten jij gevonden hebt!
>> Gebruik de Dierenzoeker van Naturalis
>> Maurice ging met de Dierenzoekerapp op pad. Bekijk het filmpje van Klokhuis

oog met pupilTel de vogels in je buurt. Hoeveel verschillende vogels tel je in de tuin, in jouw straat of park in de buurt.
Welke vogels zijn het?
>> Natuurpunt brengt de tuinvogels mooi in beeld

vraagtekenVliegen lijkt me heerlijk. Denk je dat er soms ook nadelen zijn aan kunnen vliegen? En bestaan er vogels die niet kunnen vliegen?

vergrootglasKan je de vogel herkennen?
>> Gebruik een vogelgids of de Natuurherkenner van de app Obsidentify

oog met pupilHou een nestkastje een tijdje in de gaten: wat zie en hoor je allemaal? Welke vogel(s), welk materiaal brengen ze aan?
>> Doe mee aan het onderzoek van Zwin Natuur Park naar koolmezen en pimpelmezen
>> Geen nestkastje in de buurt? Check live enkele nesten van vogels op Beleef De Lente

puzzelstukjeIndianen leefden met hun tipi in de natuur. Met alles wat ze vonden konden ze wel iets maken. Ze hielden bijvoorbeeld enorm van pluimen. Je herkende het opperhoofd aan zijn verentooi, krijgers aan de soorten pluimen die ze al hadden verzameld, ... Ga ook op zoek naar pluimen, verzamel er zoveel je kan en maak zelf een verentooi.

oog met pupilGa op wandel in een naburig bos. Kan je er de grote bonte specht tegen de bomen horen roffelen ? Probeer te ontdekken waar het geluid vandaan komt. Ken je nog andere spechten? Hoe zie je het verschil? Maken ze allemaal hetzelfde geluid? Zoek 3 belangrijke verschillen tussen een groene specht en een grote bonte specht.
>> Vogelbescherming Nederland leert je 5 verschillende spechten kennen

puzzelstukjeEen nestkastje maken is niet altijd gemakkelijk. Maar met de handige tips van Natuurpunt lukt het zeker.
>> Natuurpunt leert je hoe je een nestkastje kan maken

Leren van en in de natuur

oog met pupilNeem een grote badhanddoek mee naar buiten, leg je op je rug en kijk een tijdje naar de wolken. Wat zie je? Waar denk je aan?

puzzelstukjeVerzamel tijdens een wandeling in de buurt van de school losse natuurlijke materialen zoals pluimen, afgevallen eikels, ... Misschien vind je in de eigen schooltuin ook nog extra materialen. Maak hiermee een natuurpoppetje.

puzzelstukjeRatel, ritsel en rammelaar.  Maak muziek met natuurlijke materialen  en raad met welk instrument het geluid gemaakt is.
>> Natuurwijs doet het je voor. Download de natuuropdracht

puzzelstukje50 bos-aardige dingen die je voor je 12e moet gedaan hebben.!  Vink tegen het einde van de week minstens 5 activiteiten af!
>> Download de checklist van De boom In

vergrootglasWat kunnen we leren van indianen?

oog met pupil

Spreekwoorden in het groen. Kijk naar de natuur in de schooltuin, op straat of in het parkje in jouw buurt. Welke spreekwoorden ken je waar iets van het groen in voorkomt? (bijvoorbeeld:  het gras voor iemands voeten wegmaaien) Wat is de betekenis van het spreekwoord? Zoek nog spreekwoorden met natuurwoorden op in een woordenboek of op de computer. Kan je er zelf ook verzinnen?
>> Velt laat je leerlingen met taal aan de slag gaan in de moestuin

Variant: beeld het spreekwoord dat je gevonden hebt uit voor mama of papa, broer of zus. Raden zij over welk spreekwoord het gaat?

puzzelstukjeSpulletjesmobiel. Maak een mobiel van spulletjes en materialen die je buiten vond: met touw en takjes kan je zo een zwevend kunstwerk maken. Hang het buiten op een mooie plek en kijk hoe de wind erin speelt en het laat bewegen. Misschien komen voorbijgangers jouw kunstwerk wel bewonderen!

puzzelstukjeLaat je leerlingen je uitdagen om op school elke dag buiten te gaan lezen. Laat hen nadenken over de buitenplekjes op  school waar ze graag eens zou willen gaan lezen. Laat hen een reclamespotje voor je maken om de buitenplekjes op de school te promoten.

oog met pupilWat zie je? Maak met een groepje leerlingen een wandeling op de school en in de buurt en ga op zoek naar kunstzinnige vormen. Misschien zie je wel een gezicht in de stam van een boom, ...? 

vraagtekenWat maakt een plekje in de natuur speciaal voor jou?

puzzelstukjeKies buiten een fijne en rustige plek en maak daar een van je schoolopdrachten!

puzzelstukje In het persoonlijke natuurdagboekje vinden de kinderen 21 leuke en uitdagende ideeën om hun eigen omgeving te verkennen en om te genieten van de natuur. Voor alle opdrachten volstaan doodgewone huis-, tuin- en keukenspullen.
>> Download het Natuurdagboekje van De Helix

puzzelstukjeLaat de leerlingen een eigen land-art op school maken, zodat andere leerlingen de kunstwerk kunnen bewonderen. Bedenk metje leerlingen hoie je andere leerlingen kan aansporen om land-art in de schoolstraat te maken.
>> Met Google vind je allerlei voorbeelden van land art

oog met pupilGa op zoek naar je favoriete buitenplekje en maak het nog gezelliger, bijvoorbeeld met een dekentje. Installeer je daar met een strip, tijdschrift of boek. Geniet ondertussen van alle natuurgeluiden.  Luister, voel, ruik en ontspan.

puzzelstukjeMaak een stapel van allemaal stenen. Hoe hoog is jouw stapel geworden? Maak er een foto van.

puzzelstukjeTaalopdracht in de natuur: maak een natuuralfabet met twijgjes en andere natuurlijke voorwerpen. En zoek dan bij iedere letter een natuurlijk voorwerp dat met die letter begint.
>> De natuuropdracht van Natuurwijs zet je op weg

puzzelstukjeLeer een gedicht over een diertje vanbuiten (over een insect, vogel of...) en ga buiten op zoek naar het dier.
Voorbeeld:
Kever
Kleine kever
wat ben je vlug.
Ik tel de vlekjes
op je rug.
Je kleine pootjes
kriebelen rond.
Waar zijn je oogjes?
Waar is je mond?
Door: Lie. Uit: Ma, er zit een dichter in mijn boom (1983, Davindsfonds Leuven)
>> Velt laat je leerlingen met taal aan de slag gaan in de moestuin

Variant: maak zelf een gedicht over iets uit de natuur dat je leuk of mooi vindt.

oog met pupilKleurenwandeling. Neem een doos kleurpotloden en een blad tekenpapier op een klembord mee naar buiten. Probeer voor elk kleurtje iets te vinden: groen gras, bruine vogel, …Per kleurtje dat je vindt, maak je een tekening op je tekenblad in die kleur. Hoeveel kleuren vind je terug?
>> Deze tip en nog andere van Zwin Natuur Park om te gaan wandelen, maar dan anders ...

vraagtekenIs natuur kunst?

puzzelstukjeLuisterspel. Sluit je ogen gedurende 1 minuut en noteer / teken wat je allemaal gehoord hebt.

puzzelstukjeLees elke dag op je lievelingsplekje buiten een kwartiertje in een boek / strip / tijdschrift (tenzij het echt hard regent).

vergrootglasLaat de leerlingen buiten op zoek gaan naar een plekje waar zij zich goed voelen. Laat hen dat plekje verkennen (wat zien ze, horen ze, ruiken ze?). Wat zien ze, voelen ze, horen ze, ruiken ze waardoor dit plekje hen een goed gevoel geeft? Laat hen dit noteren in een lijstje.  Als ze het het leuk vinden, kunnen ze dit lijstje eens vergelijken met een ander plekje die ze leuk vinden.

vergrootglasOp jacht naar bodemhelden! Insectenarven, mieren, pissebedden, kevers ... Begint het al te kriebelen? Waarom worden deze dieren helden genoemd? Ga ernaar op zoek en leer ze beter kennen.
>> Download de zoekkaart, het veldwerkblad en de infokaarten van de Vlaamse overheid
>> Determineer de bodemhelden met de app 'Bodemhelden'. Beschikbaar in de App-store en Google Play-store
>> Maak voor jouw 3 favoriete bodemhelden een identiteitskaart

puzzelstukjeBuurtpoëzie. Ga op zoek naar woorden, zinnen, letters in je buurt. Neem er foto's van en stel zo een woord, zin of een heel gedicht samen.

puzzelstukjeSchaduwtikkertje. Tracht elkaars schaduw aan te tikken op een zonnige dag.

oog met pupilGa naar buiten en zoek verschillende stenen. Kijk, voel en ruik.  Misschien kan je wel een vergrootglas of loupe gebruiken? Ruiken ze anders als ze nat zijn?

puzzelstukjeNatuurmemory. Leg 4 natuurelementen in een compositie. De deelnemers krijgen even de tijd om de compositie te bestuderen. Dek alles af. De deelnemers gaan nu zelf buiten op zoek naar deze natuurelementen en ze trachten de compositie na te bootsen.

vraagtekenKan een steen bewegen?

puzzelstukjeWoordsoorten. Maak een kunstwerk met natuurlijke materialen. Geef je werk een titel en benoem de woordsoorten die je voor je titel gebruikt hebt.
>> Bekijk de opdracht van de Nederlandse Nationale Buitenlesdag

puzzelstukjeKimspelen zijn spelen waarbij je je zintuigen goed moet gebruiken en moet proberen te raden wat je voelt, ruikt hoort, proeft of ziet. Speel bijvoorbeeld eens een kimspel met natuurlijke materialen. Laat de leerlingen een aantal natuurlijke materialen verzamelen en laat ze die uitstallen. Laat de klasgenoten ernaar kijken. Dek ze af en verwijder één voorwerp. Kan men raden wat je wegnam? Keer de rollen ook eens om.

puzzelstukjeMaak een mandala met natuurelementen. Je kan bijvoorbeeld werken met een vooraf opgegeven aantal kleuren of materialen.

oog met pupilGa naar buiten en doe 5 minuten je ogen dicht. Welke geluiden hoor je? Probeer de geluiden te onthouden. Vanwaar komen ze? Wie of wat maakt de geluiden? Doe je ogen terug open.
Kom op een ander moment nog eens terug om te luisteren. Wat is hetzelfde gebleven en wat is veranderd?